My vs. oni, czyli o tym dlaczego nasze społeczeństwo i świat są coraz bardziej podzielone

Jest kilka dni w każdym roku, kiedy bardziej niż na co dzień widać podział między nami. Jesteśmy dobrzy my i źli oni. Czasami jesteśmy to my Polacy i oni uchodźcy z Syrii. Czasami jesteśmy to my głosujący na jedną partię i oni głosujący na drugą. Czasami jesteśmy to my z departamentu marketingu i oni z IT. W Dzień Niepodległości jesteśmy to my prawidziwi Polacy i oni prawdziwi Polacy, choć oczywiście każda z grup inaczej rozumie, co to znaczy być prawdziwym Polakiem.

W takie dni też rozmyślam sobie o stereotypach, tożsamości społecznej i kilku pułapkach myślenia, w jakie wpadamy, których rezultatem jest patrzenie na świat przez pryzmat my vs. oni i kompletny brak chęci zrozumienia „ich”.

Czytaj dalej

Top 5: Seriale dokumentalne o umyśle ludzkim i podejmowaniu decyzji

Nie ma nic lepszego niż dobry serial dokumentalny. Kto się zgadza? 🙋🏼

Z okazji zmiany czasu na zimowy i idących za tym długich, ciemnych wieczorów oraz nachodzącego długiego weekendu, przedstawiłam Wam swoją listę Top 5 seriali dokumentalnych o umyśle ludzkim i podejmowaniu decyzji. Nic jednak nie jest tak dobrym przykładem tego, co się w naszych głowach dzieje, jak prawdziwe życie.

Czytaj dalej

Jak rozmawiać z fanatykiem? O tym, kiedy fakty robią z nas ślepców i jak prowadzić rozmowy na kontrowersyjne tematy

Obserwując, co się dzieje na świecie, mam wrażenie, że z roku na rok jesteśmy bardziej podzieleni i pojawia się coraz więcej tematów, na które nie jesteśmy w stanie spokojnie, racjonalnie porozmawiać – bez atakowania, bycia atakowanym, osądzania lub rolowania oczu i pukania się w głowę. Aborcja. Ocieplenie globalne. Uchodźcy. Szczepienie dzieci. Dieta bezglutenowa.

Skąd się bierze nasz fanatyzm? Jak rozmawiać z ludźmi, którzy mają skrajnie silnie i skrajnie inne opinie od naszych?

Czytaj dalej

Szczęśliwe lub spełnione życie. Co wybierasz?

Gdybyś musiał wybrać między szczęśliwym a spełnionym życiem, to co byś wybrał?

Po co w ogóle wybierać, pytasz, skoro szczęście i spełnienie idą w parze?

Jak pokazują badania behawioralne, nie zawsze tak jest.

Około 30% cech, które opisują życie szczęśliwe i życie spełnione to cechy przeciwne. Innymi słowy, jest na świecie trochę osób, które (nie)świadomie decydują się na szczęście kosztem spełnienia lub spełnienie kosztem szczęścia.

Jesteś jedną z nich?

Czytaj dalej

Konstrukty mentalne, czyli dlaczego mamy ambitne i wizjonerskie cele, których nie realizujemy

Teoria konstruktów mentalnych (construal level theory) jest na pierwszy rzut oka banalna: rzeczy, które są nam psychologicznie bliskie, postrzegamy szczegółowo; rzeczy, które są nam dalekie, postrzegamy na poziomie ogólnym i abstrakcyjnym.

Pomyśl sobie o tym, jak widzisz las. Gdy jesteś od niego daleko, widzisz po prostu las – zielone na górze, brązowe na dole, a w pochmurny, zimowy dzień szaro-brunatną plamę w oddali. Gdy jednak podchodzisz do lasu bliżej, zaczynasz widzieć coraz więcej szczegółów – najpierw pojedyncze drzewa, a w końcu i takie detale jak liście, strukturę kory czy mech na ziemi.

W taki sam sposób myślimy (mentalnie konstruujemy) wszystko inne. Im coś jest nam bliższe, tym bardziej konkretnie o tym myślimy. Im coś jest nam dalsze, tym bardziej abstrakcyjnie o tym myślimy. Proste. Oczywiste. Intuicyjne. Banalne. Im dłużej jednak obserwuję zachowania ludzi przez pryzmat tej teorii, tym głębsza i ciekawsza się ona wydaje. I świetnie tłumaczy dlaczego mamy ambitne i wizjonerskie, których nie realizujemy.

Czytaj dalej

O facebookowych bańkach, czyli jak błędy poznawcze pomogły wygrać Trumpowi

Po tym, jak Donald Trump wygrał wybory na prezydenta USA, a świat obudził się 9/11 w szoku, zaczęło być głośno o tzw. bańkach Facebooka, czyli o naszym życiu w świecie mediów społecznościowych, gdzie przyjaźnimy się tylko z osobami, które mają poglądy podobne do naszych, gdzie nie widzimy obiektywnych informacji i gdzie nie mamy dostępu do opinii osób innych od nas.

To wszystko jest częścią powodu, dla którego ekstremalni w swych poglądach i niekompetentni w swych doświadczeniach kandydaci wygrywają tak ważne wybory. Przez bańki, łatwo tracimy kontakt z obiektywnym spojrzeniem na sprawy i z rzeczywistością, a głupota i populizm kwitną.

Aby zilustrować problem baniek, The Wall Street Journal przygotował stronę Blue Feed, Red Feed, na której można zobaczyć obok siebie dwie bańki prezydenckich wyborów w USA. Ogromnie polecam zapoznanie się z tą stroną osobom, które jeszcze jej nie widziały. Możecie tam wybrać temat (np. Prezydent Trump czy ISIS), a następnie zobaczycie dwa feedy z Facebooka – jeden z nich pokazuje posty, jakie widzą Demokraci; drugi te, które widzą Republikanie. Otwierające oczy doznanie.

No, ale tu ma być o psychologii umysłu ludzkiego, a nie o polityce. Co to wszystko ma wspólnego z podejmowaniem decyzji? Dużo, jak się domyślacie. Mamy tu do czynienia z działaniem kilku błędów poznawczych, które powodują, że w bańki te dajemy się łapać i nie spieszy nam się, aby z nich wyjść.

Czytaj dalej